Thursday, November 25, 2010

सातवीण


हे नाव ऐकलंय? किंवा सोबतच्या फोटोमधली फुले आणि झाड पाहिलंय? दुर्दैवाने वासाला attach करण्याचे तंत्रज्ञान अजून आलेले नाहीये :) , नाहीतर या फुलांचा वाससुद्धा attach करून विचारलं असतंहा वास घेतला आहे? मी दरवर्षी एका झाडाच्या प्रेमात पडतोयमागच्या वर्षी बहाव्याच्या प्रेमात पडलो होतो, त्याच्या आधीच्या वर्षी बूचाच्या, या वर्षी सप्तपर्णीच्या! तसं हे झाड 4-5 वर्षे आधीपासूनच माहिती आहे. मुंबईमध्ये पवईत हिरानंदानी गार्डन्स या भागात सप्तपर्णीची खूप झाडं आहेत. मुंबई सोडल्यानंतर पुण्यात आलो पण पुण्यात मला हे झाड कुठे आढळलं नाही. सध्या नाशिक मध्ये आहे, आणि इथे सप्तपर्णी 4-5 ठिकाणी सापडलं. त्यामुळे मुंबईमधील वास्तव्याबद्दल nostalgic झालो आणि या झाडाचं नाव आणि अजून थोडी माहिती शोधली.



सातवीण (किंवा सप्तपर्णी) या झाडाला साधारणत: ऑक्टोबर ते डिसेंबर मध्ये ही फुलं येतात आणि त्यांचा सुगंध केवळ अवर्णनीय असतो. याला devil’s tree असेही नाव आहे. फुलाचा गुच्छ आणि त्याचं डिझाईन हे अतिशय नेत्रसुखद असतं. खूप सप्तपर्णी एकत्र असतील तर त्या वासाने दडपून जायला होतं. छाती भरून वास घेतला तरी अजून घ्यावासा वाटतो. कविकुलगुरू कालिदासाने रघुवंश या काव्यात (की नाटकात?) ’सप्तच्छदक्षीरकटुप्रवाहमासह्यमाघ्राय मदं तदीयम।’ (म्हणजे सप्तच्छदकिंवा सप्तपर्णी) या झाडाचा पांढरा, कडू चीक असतो. त्याचा दर्प रानटी, मदमस्त हत्तींच्या मदासारखा असतो) असे वर्णन केले आहे.
संदर्भ – 1. आपले वृक्षश्री. . महाजन

3 comments:

Gouri said...

पुण्याला ही झाडं नव्याने काही ठिकानी लावलेली पाहिली, मात्र मुंबईएवढ्या प्रमाणात नाही. नरिमन पॉईंटला समुद्राजवळसुद्धा ही झाडं आहेत ना? वास attach करता यायला हवा खरंच :)
दिल्लीमध्ये ही झाडं बरीच आहेत.
वाल्मीकी रामायणातही शरद ऋतूच्या वर्णनामध्ये सप्तच्छदाचा उल्लेख आहे बहुतेक.

amruta said...

दिल्लीला तालकटोरा गार्डनच्या रस्त्यावार दुतर्फा ही झाडं लावली आहे. वास अगदी दरवळत असतो.

आनंद-शोध said...

नमस्कार . सातवीण वृक्ष पुण्यातील अ.ब.चौक ते केसरी वाडा दुतर्फा लावली आहेत ,आणि नुकतीच घमघमायला लागली आहेत. विवेक मराठे